Stradanje srpskog naroda koje ne smemo zaboraviti: Izložba „Aprilski rat i prvi dani NDH“ u Muzeju Srema

0
800
Nemci sprovode Sremce u logor

Srem je bio najviše pogođeno područje bivše Jugoslavije pod okupacijom takozvane NDH. Fašisti su narod mučili, ubijali i prisilno pokatoličavali.

Fašistička i marionetska Nezavisna država Hrvatska osnovana je na delu okupirane Kraljevine Jugoslavije i uz pomoć Hitlerove Nemačke postojala pod vođstvom ustaškog režima od 1941. godine do 1945. godine. U istoriji je NDH ostala zabeležena po zverstvima i genocidu koje su pripadnici režima činili nad Srbima, Jevrejima, Romima, kao i Hrvatima neistomišljenicima, pretežno komunistima.

U Muzeju Srema posetioci mogu da vide izložbu „Aprilski rat i prvi dani NDH“ autora Nenada Radmanovića, kustosa Muzeja Srema i inicijatora mitrovačkog novinara Steva Lapčevića. U organizaciji izložbe Muzej je imao veliku podršku građana Sremske Mitrovice i lokalne samouprave.

U muzejskoj postavci izvršena je rekonstrukcija kompletne političke scene Sremske Mitrovice uoči Drugog svetskog rata, sa svim akterima, sada već istorijskim ličnostima, a zatim je sačinjena i potpuna rekonstrukcija događaja vezanih za kraj marta i desetodnevni Aprilski rat.

“Ono što će, verovatno, posetiocima biti najzanimljivije su vojnici Kraljevine Jugoslavije, ali i naoružanje okupatorskih zemalja. Uspeli smo da obradimo temu formiranja gradskih vlasti Nezavisne države Hrvatske na teritoriji Srema, sa akcentom na Mitrovicu, u periodu trajanja od prva dva meseca, do leta 1941.godine. Sledeće godine ćemo uraditi i tematske izložbe formiranja partizanskih odreda u gradu, kao i činovničkog aparata”, rekao je za Tanjug kustos Muzeja Srema Nenad Radmanović.

Pročitajte i  Krov nad glavom za 200 dece: CarGo i Manastir Hilandar izgradili dečji Kamp prijateljstva

 

Nenad Radmanović, kustos Muzeja Srema i autor izložbe

 

On je dodao da će se obraditi i teme poput progona Srba, Jevreja i Roma iz Sremske Mitrovice i da će to upravo biti sledeće godine na godišnjicu strašnog stradanja naroda u gradu.

Samo za nekoliko nedelja u avgustu i septembru 1942, zločinci ustaške policijsko-kaznene ekspedicije pod komandom Viktora Tomića su pored gradskog pravoslavnog groblja, na radinačkim poljima i na savskom nasipu ubile više od 400 ljudi, dok se ukupne žrtve Tomićeve kaznene ekspedicije na području Srema procenjuju na preko 6.000 nevino ubijenih ljudi (mahom Srba, ali i Jevreja i Roma) i preko 10.000 poslatih u logore. Iz same Mitrovice ubijena su tada najmanje 404 lica.

“Drago mi je da se posle osam decenija u našem gradu, gotovo po prvi put, govori o junacima Aprilskog rata i da smo se mi Mitrovčani setili ljudi koji su nas branili na barikadama na Savi, Rumskoj malt ii ostatku grada. Uzeli smo sebi u obavezu da ne dopustimo da bilo ko ko je žrtvovao sebe za slobodu ovog grada, nikada ne izbledi u našim sećanjima. Ovo je naša dužnost”, rekao je inicijator izložbe, novinar iz Sremske Mitrovice Stevo Lapčević.

Pročitajte i  Slepi progledaju, nepokretni prohodaju: Vernici tvrde da se u ovom manastir u Srbiji događaju se VEĆA ČUDA NEGO POD OSTROGOM

Početkom 1941. godine trupe Vermahta su došle do Sremske Mitrovice gde su ostaci kraljevske vojske branili, dodaje novinar, unapred izgubljeno. Borbe u Mitrovici počele su 10. i već 13. aprila su bile završene. Vodile su se na nekoliko lokacija. Nemačke vojne jedinice dolazile su iz pravca Petrovaradina, Erdevika i Šida, i spajale se sa jedinicama koje su kasnije formirale ustašku jedinicu koja je dolazila iz Iloka.

“Njihov zadatak je bio da iz tog pravca uđu u grad, prolazeći kroz nemački deo, gde su dočekani kao oslobodioci. Vojska Kraljevine Jugoslavije je od elemenata treće konjičke divizije i sedme Potiske divizije, koja se povlačila preko Erdevika, napravila nešto što se nazivalo kombinovani mitrovački odred, koji je bio pojačan pripadnicima Žandarmerije i dobrovoljcima”, kazao je Lapčević.

Ljudi su, kako podseća, štitili pontonski most, kako bi se jedan deo civilnog stanovništva iz grada povukao preko reke Save u Mačvu, kako bi izbegli zarobljavanje.

Pročitajte i  Tradicionalno jelo kome niko ne može da odoli: Najbolji recept za najukusniji svadbarski kupus

”Borbe su kratko trajale, ali su bile teške. Komandant grada, major Vojislav Mirković, predao je vlast proustaškim elementima, povukao se, a onda smo imali to da su ljudi s jedne strane ginuli braneći grad, protiv vojske koja je bila daleko kvalitetnije opremljena, a s druge strane u gradu više nije imalo šta da se brani”, ispričao je Lapčević za RTV.

Zbog velike podrške građana i lokalne samouprave, veliki broj predmeta u ovoj postavci  ustupili su Mitrovčani, na revers Muzeju, kako bi kompletirali izložbu.

Među izloženom, nalazi se, pored  vojničkih obeležja, oružja i uniformi, veliki broj predmeta koji su upotrebljavani u svakodnevnom životu, kao što su pisaće mašine, fotoaparati, značke i fotografije.

Oficirska uniforma Kraljevine Jugoslavije

Sama izložba se sastoji iz dva dela. Prvi se odnosi na Drugi svetski rat, a drugi je obuhvatio predmete iz naroda. Među njima je i pisaća mašina Lazara Rašovića, koji je bio predsednik mitrovačke opštine između dva rata, proganjan od strane ustaškog režima u gradu. Tu je i orden Svetog Save, koji je nosio ugledni Mitrovčanin, Jovan Udicki, učitelj i prosvetni inspektor.

 

Pisaća mašina Lazara Rašovića

 

 

 

 

 

Inicijalizacija u toku...

POSTAVI ODGOVOR

molimo unesite svoj komentar!
ovdje unesite svoje ime